Giải toán với định luật Hacđi -Vanbec
                            *CÁCH TÍNH TẦN SỐ TƯƠNG ĐỐI CỦA CÁC ALEN:
1) Nếu đề bài đã cho biết rõ tỉ lệ kiểu gen (lúc này ta không cần chú ý là quần thể có cân bằng hay không )
       xAA  :  yAa  :  zaa
-Tần số tương đối của alen A  = x+

- Tần số tương đối của alen a = z +

   * Ví dụ : cho quần thể với các tỉ lệ kiểu gen như sau  40% AA  :  20% Aa  : 40%aa
 suy ra tần số tương đối của các alen như sau
-Tần số tương đối của alen A=0.4 +
=0.5
-Tần số tương đối của alen a=0.4 +
=0.5
 2)Đề bài cho biết tỉ lệ kiểu hình lặn (lúc này quần thể phải cân bằng mới có thể giải được).
Quần thể cân bằng ta có tỉ lệ kiểu gen như sau
 
  AA   :  2(pq)Aa   : 
aa           và   p  + q  =1
-Biết tỉ lệ kiểu hình lặn suy ra q
- Suy ra p=1 - q
- Vậy tần số tương đối của alen A = p
          tần số tương đối của alen a = q
    * Ví dụ : quần thể cân bằng có tất cả 400 cây trong đó cây quả chua là 100 cây .Biết tính trạng quả chua là lặn so với tính trạng quả ngọt hãy tìm tần số tương đối của mỗi alen.
A   :        quy định tính trạng quả ngọt
a   :                                                  chua
Cây quả chua có kiểu gen đồng hợp lặn aa chiếm 25% =0.25
Suy ra tần số tương đối của alen a=0.5
            tần số tương đối của alen A=1-0.5=0.5
            TÌM TỈ LỆ KIỂU GEN VÀ TỈ LỆ KIỂU HÌNH CỦA QUẦN THỂ TỰ THỤ                                    (QUA NHIỀU THẾ HỆ TỰ THỤ PHẤN)
Đối với dạng bài tập này ta chỉ cần tìm tỉ lệ kiểu gen sau đó sẽ nhanh chóng suy ra tỉ lệ kiểu hình (dựa vào tỉ lệ kiểu gen) vì vậy chúng ta chỉ tìm hiểu phương pháp tìm tỉ lệ kiểu gen .
1) Nếu đề bài chỉ yêu cầu kiểu gen dị hợp (quần thể ban đầu chỉ có kiểu gen dị hợp )-đây là trường hợp đơn giản nhất.
Quần thể ban đầu có kiểu gen Aa tự thụ phấn qua n thế hệ ta có tỉ lệ kiểu gen dị hợp Aa ở thể hệ thứ n là 

 Tỉ lệ của  AA =aa =    

       *Ví dụ :tìm tỉ lệ kiểu gen Aa trong quần thể qua 3 thế hệ tự thụ phấn
  Lúc đó tỉ lệ kiểu gen Aa=
=12.5%
2)Nếu quần thể ban đầu có kiểu gen phứt tạp hơn và đề bài yêu cầu tìm tỉ lệ của các kiểu gen sau n thế hệ tự thụ:
Quần thể ban đầu có tỉ lệ như sau   xAA    :    yAa     :  zaa
Nếu cho tự thụ phấn qua n thế hệ ta sẽ có tỉ lệ như sau
  -  Tỉ lệ của Aa  =  y

  -  Tỉ lệ của AA =   x +
(1-
)
  - Tỉ lệ của aa =   z  + 
(1-
)
     *Ví dụ : trong quần thể có tỉ lệ các kiểu gen là    0.6 AA  :   0.3 Aa :  0.1aa hãy tìm tỉ lệ kiểu gen qua 3 lần tự thụ phấn
-tỉ lệ kiểu gen Aa =  0.3  x 
=3.75%
-tỉ lệ kiểu gen aa = 0.1+  0.15 x (1-
)=23.125%
-tỉ lệ kiểu gen AA=0.6  + 0.15 x ( 1-
) =73.125%